Toonhoogte zonder tempo
Als je een plaat sneller afspeelt, klinkt hij hoger; langzamer klinkt hij lager. Toonhoogte en snelheid veranderen dan samen. Een pitch shifter scheidt die twee: hij verandert hoe hoog of laag het geluid klinkt, terwijl de oorspronkelijke lengte en het tempo behouden blijven. Deze tool gebruikt een time-stretchmethode die het geluid in heel korte, overlappende stukjes knipt, die opnieuw samplet en vloeiend weer aan elkaar plakt. Zo speelt het nummer even snel af in een nieuwe toonsoort. Alles gebeurt in je browser; je bestand blijft op je apparaat.
Halve tonen en toonsoorten
In westerse muziek wordt toonhoogte in halve tonen geteld. Twaalf halve tonen vormen een octaaf. Een halve toon is de afstand tussen twee naastliggende toetsen op een piano, bijvoorbeeld C naar Cis. Een nummer in G dat twee halve tonen omhoog gaat, staat daarna in A. Voor fijnafstemming is elke halve toon verdeeld in 100 cent.
| Verschuiving | Voorbeeld | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| -1 of +1 | E naar Es of F | kleine aanpassing voor het zingcomfort |
| -2 tot +2 | G naar F of A | een toonsoort vinden voor karaoke |
| -5 tot +5 | C naar G of F | aansluiten op een anders gestemd instrument |
| +12 of -12 | één octaaf | speciale effecten, een heel hoge of lage stem |
| ongeveer -32 cent | stemming van 440 Hz naar 432 Hz | luisteren in een alternatieve stemming |
Waar mensen het voor gebruiken
- Zingen en karaoke: als het refrein te hoog is, zet je het nummer 1–3 halve tonen lager.
- Nummers leren: veel gitaaropnamen zijn een halve toon lager gestemd. Verschuif +1 halve toon om mee te spelen in standaardstemming.
- Koper- en blaasspelers: transponeer een achtergrondtrack naar de toonsoort van een Bes- of Es-instrument.
- DJ's: breng een track naar een toonsoort die goed aansluit op de volgende.
- Gekke stemmen: een stem 4–7 halve tonen omhoog klinkt jonger of als een tekenfilmfiguurtje; omlaag klinkt dieper.
De juiste toonsoort vinden
Als je meezingt met een nummer en de hoge noten te zwaar zijn, ga dan telkens één halve toon omlaag en zing na elke wijziging het moeilijkste stuk. De meeste zangers vinden hun toonsoort binnen twee of drie stappen. Mannen die een nummer van een vrouwelijke artiest zingen, hebben vaak -4 tot -7 halve tonen nodig; vrouwen die een nummer van een mannelijke artiest zingen vaak +3 tot +5. Denk bij instrumenten aan de afstand tussen de oorspronkelijke toonsoort en een toonsoort die goed op jouw instrument ligt: een gitarist kiest vaak liever E, A of G, en een verschuiving van een paar halve tonen kan van een lastige toonsoort een makkelijke maken.
Tips voor de kwaliteit
Kleine verschuivingen van een paar halve tonen klinken heel natuurlijk. Bij grote verschuivingen klinken stemmen onnatuurlijk, omdat het karakter van de stem (formanten) meebeweegt met de toonhoogte. Dat is het "chipmunk"-effect. Voor effectstemmen heeft de stemvervormer kant-en-klare presets. Wil je liever de snelheid aanpassen, of allebei tegelijk, gebruik dan Snelheid wijzigen. Wil je de zanger verwijderen voordat je een achtergrondtrack transponeert, probeer dan de vocal remover.