Vì sao tăng âm lượng đơn giản lại gây méo tiếng
Âm thanh số có một giới hạn cứng gọi là 0 dBFS. Không mẫu âm thanh nào có thể lớn hơn mức này. Khi bạn tăng âm lượng của một file có các đỉnh âm lớn nhất đã gần chạm giới hạn, những đỉnh đó sẽ bị cắt phẳng. Hiện tượng này gọi là clipping (vỡ tiếng), nghe như tiếng rè hoặc méo gắt. Nhiều bản ghi âm có âm lượng tổng thể nhỏ nhưng lại có vài đỉnh âm ngắn, chẳng hạn tiếng cười hoặc tiếng trống, chúng chạm giới hạn trước và khiến bạn không thể tăng thêm nhiều.
Công cụ này giải quyết vấn đề bằng bộ giới hạn (limiter). Limiter theo dõi tín hiệu và chỉ giảm mức âm trong khoảnh khắc ngắn ở những đỉnh âm đó, để chúng không vượt quá giới hạn. Phần còn lại của âm thanh được tăng đầy đủ. Kết quả là to hơn mà không bị vỡ tiếng. Mọi xử lý đều diễn ra ngay trong trình duyệt của bạn; file không được tải lên máy chủ.
Nên tăng bao nhiêu
| Độ lợi | Hiệu quả |
|---|---|
| +3 dB | to hơn một chút, dễ nhận ra |
| +6 dB | to hơn rõ rệt, mức tín hiệu gấp khoảng hai lần |
| +10 dB | tai nghe có cảm giác to gấp đôi |
| +15 đến +20 dB | dùng cho bản ghi rất nhỏ; limiter phải hoạt động mạnh |
Khi tăng nhiều, limiter hoạt động thường xuyên hơn. Giọng nói vẫn nghe ổn, nhưng nhạc có thể mất đi một phần độ nảy, vì chênh lệch giữa đoạn to và đoạn nhỏ bị thu hẹp. Hãy tăng từng bước và so sánh với bản gốc.
Các vấn đề thường gặp
- Tiếng ồn cũng to lên. Tăng âm lượng sẽ nâng tất cả, kể cả tiếng xì và tiếng ù. Hãy làm sạch bản ghi bằng Giảm tiếng ồn trước.
- Chỉ một đoạn bị nhỏ. Chọn đoạn đó trong trình chỉnh sửa âm thanh và chỉ tăng độ lợi ở đó.
- Nhiều file cần cùng một mức âm lượng. Dùng Chuẩn hóa âm lượng với mục tiêu độ lớn (loudness), giúp mọi file có cùng mức âm lượng cảm nhận được.
- Nghe trên điện thoại vẫn nhỏ. Loa nhỏ không tái tạo được âm trầm sâu. Cắt nhẹ âm trầm và tăng một chút quanh 2–4 kHz bằng equalizer sẽ giúp giọng nói nghe to hơn trên điện thoại.
Các tình huống thường gặp
- Tin nhắn thoại hoặc cuộc phỏng vấn tiếng nhỏ: +10 đến +15 dB và bật limiter. Giọng nói vẫn rõ dù bị giới hạn mạnh.
- Bài hát cũ nhỏ tiếng hơn nhạc hiện đại: +3 đến +6 dB để giữ được dải động tự nhiên.
- Bài giảng thu từ cuối phòng: lọc tiếng ồn trước, sau đó tăng âm lượng, rồi kiểm tra giọng nói không bị gắt.
- Âm thanh của video: kéo thả file video vào và làm tiếng to hơn. Công cụ sẽ xuất phần âm thanh đã tăng thành file âm thanh để bạn đưa lại vào phần mềm chỉnh sửa video.
Nếu sau khi tăng nhiều mà âm thanh nghe mệt tai hoặc bị bẹt, hãy giảm lại vài dB. Một file nhỏ hơn một chút nhưng nghe tự nhiên thường tốt hơn file to nhất có thể.