Khuếch đại âm thanh theo decibel
Khuếch đại âm thanh nghĩa là nhân mọi mẫu âm với cùng một hệ số, nhờ đó toàn bộ bản ghi to hơn (hoặc nhỏ hơn) mà tỷ lệ giữa các phần vẫn giữ nguyên. Kỹ sư âm thanh biểu thị mức này bằng độ lợi (gain) tính theo decibel (dB). Thang decibel là thang logarit, phù hợp với cách tai người cảm nhận âm thanh:
| Độ lợi | Mức tín hiệu | Cảm nhận khi nghe |
|---|---|---|
| -6 dB | một nửa | nhỏ đi rõ rệt |
| -3 dB | khoảng 0,7 lần | nhỏ đi một chút |
| 0 dB | không đổi | giữ nguyên bản gốc |
| +3 dB | khoảng 1,4 lần | to hơn một chút |
| +6 dB | 2 lần | to hơn rõ rệt |
| +12 dB | 4 lần | to hơn nhiều |
Âm thanh được xử lý ngay trong trình duyệt của bạn. Không có gì được tải lên máy chủ.
Headroom và hiện tượng vỡ tiếng (clipping)
Âm thanh số không thể vượt quá mức toàn thang (0 dBFS). Khoảng cách giữa đỉnh âm lớn nhất và giới hạn này gọi là headroom (khoảng trống âm lượng). Nếu tệp có đỉnh ở -8 dBFS, bạn có thể tăng tối đa 8 dB mà âm thanh vẫn sạch. Tăng quá mức đó, các đỉnh âm sẽ bị cắt phẳng, nghe như tiếng rè, lẹt xẹt. Khi bật bộ giới hạn, công cụ chỉ hạ những khoảnh khắc sẽ vượt ngưỡng, nên bạn có thể khuếch đại vượt quá headroom mà không bị vỡ tiếng cứng. Bạn đẩy càng mạnh thì bộ giới hạn càng phải làm việc nhiều, và giới hạn quá mạnh có thể khiến nhạc nghe bị phẳng, thiếu độ động.
Khi nào nên giảm âm lượng
Công cụ khuếch đại cũng hoạt động với độ lợi âm. Cách này hữu ích khi:
- hiệu ứng âm thanh hoặc nhạc nền quá lớn so với giọng nói trong video;
- tệp đã bị vỡ tiếng và bạn muốn chừa headroom trước khi thêm hiệu ứng như tăng bass hoặc EQ;
- bạn muốn đặt bản nhạc nền ở một mức thấp cố định, ví dụ -12 dB, trước khi ghép trộn âm thanh.
Giảm âm lượng của tệp đã bị vỡ tiếng không sửa được méo tiếng, nhưng giúp tránh vỡ tiếng thêm ở các bước sau.
Dùng giá trị chính xác
Độ lợi chính xác rất tiện khi bạn làm việc theo kế hoạch. Nếu bạn biết phần lồng tiếng cần to hơn bản thu tuần trước 6 dB, chỉ cần nhập +6 là hai bản khớp nhau. Nếu hai micro thu cùng một sự kiện ở mức khác nhau, hãy đo chênh lệch một lần rồi áp dụng cùng độ lợi cho mọi tệp từ micro nhỏ tiếng hơn. Khi chuẩn bị tệp cho các hiệu ứng tiếp theo, giảm trước 3–6 dB sẽ giúp hiệu ứng có đủ chỗ hoạt động mà không bị vỡ tiếng. Vì độ lợi giống nhau trên toàn bộ tệp, việc khuếch đại không bao giờ làm thay đổi tỷ lệ giữa đoạn to và đoạn nhỏ, trừ khi bộ giới hạn phải can thiệp vào các đỉnh âm.
Khuếch đại, tăng âm lượng hay chuẩn hóa?
Cả ba đều thay đổi mức âm lượng nhưng chọn mức thay đổi theo cách khác nhau. Khuếch đại áp dụng đúng độ lợi bạn nhập, phù hợp nhất khi bạn đã biết con số cần dùng. Tăng âm lượng có cùng ý tưởng nhưng điều khiển đơn giản hơn, dựa vào tai nghe, dành cho người chỉ muốn âm thanh to hơn. Chuẩn hóa âm lượng sẽ đo tệp và tự tính độ lợi để đạt đỉnh âm hoặc độ lớn mục tiêu, phù hợp nhất để đồng đều nhiều tệp.